Doven worden overgeslagen

,,Ik zie dove jongeren niet als andere mensen. Ze zijn hetzelfde als ik. Ook zij hebben genoeg kansen en mogelijkheden." Met deze instelling ging de Hardinxveldse Kirsten Lentjes naar Johannesburg om een op het eerste gezicht onmogelijk evenement te organiseren: Sencity, een muziekfeest voor dove jongeren. Maar voor Kirsten is het een enorme uitdaging: ,,Ik denk in mogelijkheden."

Door Ariënne Megchelsen

'Out of the box' denken is de formule van 'Skyway', de organisatie die 'Sencity' organiseert. Waar anderen grenzen zien, zien zij mogelijkheden. Kirsten verlegde letterlijk haar grenzen en verhuisde afgelopen november van Nederland naar Zuid-Afrika om in opdracht van Stichting 'Skyway' het project voor dove jongeren op te zetten.

Sinaasappelgeur
Aanstaande vrijdag barst het 'feest van zintuigen' in Johannesburg los. Want daar draait het om bij 'Sencity'. ,,De emoties en de passies van de muziek worden omgezet in zoveel mogelijk zintuiglijke prikkelingen", vertelt Kirsten. ,,Doven zullen namelijk nooit de melodie kunnen opvangen, maar het is wel mogelijk de emotie te ervaren die de muzikant wil overbrengen."
Daarvoor gebruikt Skyway een 'sensefloor' die reageert op de beat van de muziek. Ook hebben ze muziektolken voor de vertaling van het ritme, een signdancer die de teksten en de emotie van de muziek naar gebarentaal vertaalt en visualisaties op grote schermen. De zintuigen van het publiek worden nog extra geprikkeld door aromajockeys; zij zetten de emotie van muziek om in geur. Als er vrolijke muziek klinkt, wordt er bijvoorbeeld een sinaasappelgeur verspreidt. ,,Sencity is een grootschalige samenkomst van doven en horenden om samen het leven te mogen vieren", aldus Kirsten.

De line-up van het feest bestaat onder andere uit 'The Rudimentals' en 'Desmond and the Tutu's'. ,,Toen ik het project gestart ben, ben ik op zoek gegaan naar artiesten die goed aansluiten op het concept", vertelt Kirsten. ,,De muziek moet visueel aantrekkelijk zijn, dus het moet een goede show zijn. Ook moet de muziek veel ritme bevatten zodat het goed voelbaar is voor doven."
De situatie voor dove jongeren in Zuid-Afrika is niet te vergelijken met Nederland. ,,Er zijn een stuk minder voorzieningen en regels", vertelt Kirsten. ,,Dove jongeren in Nederland hebben bijvoorbeeld recht op de hulp van een tolk, maar in Zuid-Afrika is dat niet zo. Ik denk dat het voor een dove jongere veel moeilijker is om in Afrika op te groeien." Skyway wil dove jongeren daarom wereldwijd bewust maken van hun unieke mogelijkheden en hen op die manier zelfvertrouwen geven. Ze doen dit door de jongeren onderdeel te maken van de organisatie. Kirsten vertelt hoe zij dit in Johannesburg doet: ,,Ik werk in Zuid-Afrika met een TenSa Team. Dit team bestaat uit een groep van gemotiveerde dove jongeren die stichting Skyway inzicht geven in de cultuurbeleving van de dovengemeenschap. Ze worden uitgedaagd hun eigen talenten en kwaliteiten te ontdekken en te ontwikkelen en een rolmodel te worden binnen de dovencultuur."

HIV-workshops
Kirsten is niet alleen bezig met het organiseren van het muziekfeest. Samen met haar TenSa team zet ze zich ook in voor de bewustwording van dove jongeren van HIV/Aids. De eerste stap is professionalisering van de voorlichting voor en door doven. ,,Uit onze ervaring van het afgelopen jaar (in 2009 werd 'Sencity in Kaapstad georganiseerd) blijkt dat het hieraan fors ontbreekt", vertelt Kirsten. ,,Informatie wordt vaak verkeerd of onvolledig gegeven waardoor een onjuist beeld van HIV kan ontstaan. De discussie over seksualiteit, en de mogelijke negatieve gevolgen ervan, wordt onder doven nauwelijks gevoerd. Omdat er bijna geen dokters zijn die gebarentaal spreken, is het voor dove mensen bovendien behoorlijk lastig om zichzelf te laten testen. De dovencommunity is een beetje een 'overgeslagen' groep." Om dove jongeren te informeren, trokken Kirsten en haar team langs dovenscholen om workshops te geven. Tijdens de workshops lieten ze een film zien over HIV/Aids, gaven ze een dans- en rapworkshop en vertelde John Meletse, doof én HIV-positief, zijn verhaal. ,,De workshops waren echt fantastisch", vertelt Kirsten. ,,Het was een enorm groot succes. De leerlingen deden fantastisch mee en reageerden erg tof."

De inspanningen van Skyway lijken inmiddels hun vruchten af te werpen. ,,De Sencity-feesten zijn een begrip in de dovenwereld", vertelt Kristen. ,,Het feest in Kaapstad heeft een grote vraag vanuit Johannesburg opgeleverd. Er was zelfs een handtekeningenactie op touw gezet. Daarom wilden we het dit jaar ook in Johannesburg organiseren." Kristen hoopt dat er ook dit jaar weer minstens duizend mensen op het evenement af komen. ,,Hopelijk is de balans tussen horend en doof fiftyfifty. Het is heel belangrijk om het publiek met elkaar te laten integreren." Dit laatste wil ze ook aan haar 'thuisfront' doorgeven: ,,Sta open voor communicatie. Het is voor iedereen makkelijker om met iemand te communiceren die je eigen taal spreekt. Maar als anderen hen daarvoor de ruimte geven, kunnen dove mensen volwaardig meedraaien in de samenleving."

---